Ciężki złożony niedobór odporności (SCID) u koni arabskich

SCID (Severe Combined Immunodeficiency Disease) jest ciężką dziedziczną chorobą układu odpornościowego, opisaną u koni arabskich. Dotknięte chorobą źrebięta rodzą się pozornie zdrowe, jednak z powodu poważnego zaburzenia funkcji limfocytów B i T nie są zdolne do wytworzenia skutecznej odpowiedzi immunologicznej. W rezultacie od około 10. dnia życia rozwijają się u nich nawracające ciężkie infekcje, takie jak zapalenie oskrzeli i płuc oraz biegunka. Organizm nie jest w stanie odpowiednio reagować nawet na powszechnie występujące czynniki zakaźne. Choroba ma bardzo ciężki przebieg i często kończy się śmiercią.

SCID u koni arabskich jest spowodowany mutacją c.9478_9482del w genie PRKDC. Gen PRKDC koduje podjednostkę katalityczną kinazy białkowej zależnej od DNA, która jest niezbędna do naprawy dwuniciowych pęknięć DNA oraz prawidłowego rozwoju limfocytów B i T.

Mutacja jest dziedziczona autosomalnie recesywnie. Oznacza to, że choroba rozwija się wyłącznie u osobników, które odziedziczą zmutowany gen od obojga rodziców. Nosiciele zmutowanego genu są klinicznie zdrowi, jednak przekazują mutację swojemu potomstwu. W przypadku skojarzenia dwóch osobników heterozygotycznych teoretycznie 25% potomstwa będzie całkowicie zdrowe, 50% będzie nosicielami, a 25% odziedziczy zmutowany gen od obojga rodziców i będzie dotknięte chorobą.

Badanie genetyczne umożliwia wiarygodne wykrycie nosicieli mutacji i zapobieganie narodzinom chorych źrebiąt poprzez odpowiednie planowanie hodowli.

Referencja:

Shin, E.K., Perryman, L.E., Meek, K.: A kinase-negative mutation of DNA-PK(CS) in equine SCID results in defective coding and signal joint formation. J Immunol 158:3565-9, 1997. Pubmed reference: 9103416